Siyatik Ağrısı Nedir, Nasıl Geçer?

Siyatik kelimesi çoğu zaman bir teşhis gibi kullanılır. Oysa siyatik bir hastalık değil, vücudun en uzun siniri olan siyatik sinirinin baskı ya da tahriş altında kalmasıyla ortaya çıkan bir belirtiler bütünüdür. Doğru soru "siyatiğim var mı" değil, "siyatik sinirimi ne sıkıştırıyor" sorusudur.

Belirtileri

• Belden kalçaya, oradan bacağın arkasına yayılan ağrı
• Genellikle tek taraflı olması
• Bacakta ya da ayakta uyuşma, karıncalanma
• Uzun oturmada ve öne eğilmede artış
• Öksürme, hapşırma ya da ıkınmada belirgin şiddetlenme

Ağrı belde kalıyor ve bacağa inmiyorsa bu tablo genellikle siyatik değildir.

En sık dört sebep

Bel fıtığı. En bilinen sebeptir; kayan disk sinir köküne baskı yapar.

Piriformis sendromu. Kalçadaki piriformis kası siyatik sinirin üzerinden geçer. Kas gerginleştiğinde sinire baskı yapabilir; bu tabloda ağrı belde değil doğrudan kalçada başlar.

Spinal stenoz. Omurga kanalının daralmasıdır. Yürürken artan, öne eğilince rahatlayan bir ağrı tipiktir.

Sakroiliak eklem sorunları. Leğen kemiğiyle omurganın birleştiği eklemden kaynaklanan ağrı da bacağa yayılabilir.

Dört tablonun tedavisi birbirinden farklıdır. Bu yüzden ilk seans değerlendirmeye ayrılır: ağrının hangi hareketle arttığı, hangi pozisyonda rahatladığı, refleks ve kuvvet ölçümleri tabloyu ayırır.

Tedavide ne işe yarar?

Akut dönemde amaç ağrıyı yönetilebilir seviyeye çekmektir. Bu aşamada tam istirahat önerilmez: yatakta geçirilen her gün kas kütlesini azaltır ve iyileşmeyi yavaşlatır. Ağrı sınırınız içinde kalan hafif hareket, yatmaktan iyidir.

Ağrı yönetilebilir hâle geldiğinde program iki eksene oturur: sinirin serbest kaymasını hedefleyen sinir mobilizasyonu ve beli taşıyan derin gövde kaslarının çalıştırılması. Kalça ve arka bacak esnekliği de programın ayrılmaz parçasıdır.

Ne zaman hekime?

Aşağıdaki durumlarda beklemeden hekime başvurun:

• İdrar ya da dışkı kontrolünde kayıp
• İç bacaklarda ve makat çevresinde uyuşma
• Ayak bileğini yukarı kaldıramama (düşük ayak)
• Ateş, açıklanamayan kilo kaybı ya da gece geçmeyen şiddetli ağrı

Bunlar acil değerlendirme gerektiren nadir ama ciddi tablolardır.

Ne kadar sürer?

Olguların önemli bir bölümünde belirtiler haftalar içinde geriler. Ancak ağrının geçmesi sürecin bitmesi değildir: kuvvet ve kontrol geri kazanılmadan bırakılan programlarda şikayet aylar içinde geri döner. Bitiş kararı hislere değil ölçüme dayandırılmalıdır.

Fzt. Aydın Ali siyatik kaynaklı ağrılarda süreci birebir yürütür; program her seansta gözden geçirilir.