Bel Fıtığı Belirtileri: Ne Zaman Fizyoterapiste Başvurmalı?

Bel ağrısı, hayatı boyunca her on kişiden sekizinin en az bir kez yaşadığı bir şikayettir. Ancak bu ağrıların yalnızca küçük bir bölümü gerçek anlamda bel fıtığından kaynaklanır. Ayrımı bilmek, gereksiz kaygıyı da gereksiz tedaviyi de önler.

Bel fıtığı nedir?

Omurlar arasında, yastık görevi gören diskler bulunur. Diskin dış halkasında oluşan bir zayıflık sonucu iç kısmın yer değiştirmesi ve sinir köküne baskı yapması "bel fıtığı" olarak adlandırılır. Baskı, ağrının bacağa yayılmasına yol açar.

Hangi belirtiler fıtığı düşündürür?

• Belden kalçaya, oradan bacağın arkasına yayılan ağrı (siyatik)
• Bacakta veya ayakta uyuşma, karıncalanma
• Öksürme, hapşırma veya ıkınma ile artan ağrı
• Öne eğilmekle belirgin biçimde artan şikayetler
• Uzun süre oturmakla kötüleşen, yürümekle kısmen rahatlayan ağrı

Yalnızca belde kalan, bacağa yayılmayan ağrılar çoğu zaman kas kaynaklıdır ve fıtık anlamına gelmez.

Hemen hekime başvurulması gereken durumlar

Aşağıdaki belirtiler acil değerlendirme gerektirir ve fizyoterapiden önce hekime başvurulmalıdır:

• İdrar veya dışkı kontrolünde kayıp
• Kasık ve iç bacak bölgesinde uyuşma
• Bacakta hızla ilerleyen belirgin güç kaybı
• Ateş, istemsiz kilo kaybı ya da yeni geçirilmiş ciddi travma

Fizyoterapi ne yapar?

Güncel bilimsel kılavuzlar, bel fıtığı olgularının büyük bölümünde ilk tercihin cerrahi değil, egzersiz temelli fizyoterapi olduğunu belirtir. Süreç üç aşamada ilerler:

1. Ağrının kontrol altına alınması. Pozisyon önerileri, manuel terapi ve gerektiğinde elektroterapi.
2. Hareketin geri kazandırılması. Sinir mobilizasyonu ve kademeli hareket açıklığı çalışmaları.
3. Tekrarın önlenmesi. Gövde stabilizasyonu (core), kalça kuvveti ve günlük yaşam düzenlemeleri.

Bu üçüncü aşama en sık atlanan ama en belirleyici olanıdır. Ağrı geçtiğinde program bırakılırsa şikayet aylar içinde geri döner.

MR çektirmeli miyim?

Görüntüleme, her bel ağrısında gerekli değildir. Belirti vermeyen kişilerin de önemli bir bölümünde MR'da disk çıkıntısı görülür. Bu nedenle karar, MR görüntüsüne değil klinik tabloya göre verilir. Elinizde bir rapor varsa değerlendirmeye getirmeniz süreci hızlandırır.

Ne kadar sürer?

Seans sayısı; şikayetin süresine, şiddetine ve kişinin genel durumuna göre değişir. Fzt. Aydın Ali ile yapılacak ilk değerlendirmede ölçümler alınır, hedefler birlikte belirlenir ve süreç düzenli aralıklarla yeniden gözden geçirilir.

Bel ağrınız iki haftadan uzun sürüyor, bacağınıza yayılıyor ya da tekrarlıyorsa değerlendirme için randevu alabilirsiniz.