Engelli Bireylerde Ev Egzersiz Programının Önemi

Rehabilitasyonun görünen kısmı seanslardır. Ancak haftada iki seans toplamda birkaç saat eder; geri kalan zamanın tamamı evde geçer. Kazanımların korunup korunmayacağı büyük ölçüde bu sürede belirlenir.

Neden ev programı olmadan olmuyor?

Kas ve eklem dokuları, maruz kaldıkları düzenli yüke göre şekillenir. Haftada iki kez uygulanan bir germe, kontraktür (eklem sertliği) gelişimini durdurmak için genellikle yeterli değildir. Aynı şekilde, yeni öğrenilen bir hareketin kalıcı hâle gelmesi için gereken tekrar sayısı seans içine sığmaz.

Ev programı nasıl olmalı?

Kısa ve uygulanabilir. Günde bir saatlik ideal program, uygulanmadığı sürece işe yaramaz. Günde 10–15 dakikalık, gerçekten yapılan bir program daha değerlidir.

Günlük rutine yerleşmiş. Ayrı bir "egzersiz saati" yerine mevcut rutine bağlanması sürdürülebilirliği artırır: giydirme sırasında germe, yemek öncesi oturma dengesi çalışması gibi.

Yazılı ve görsel. Program sözlü anlatımla bırakılmaz; yazılı olarak ve mümkünse görsellerle teslim edilir.

Öğrenildiği doğrulanmış. Bakım vereni izlemek yetmez; hareketleri kendisinin yapması ve gerekiyorsa düzeltilmesi gerekir.

Bakım verenin sağlığı da programın parçası

Taşıma ve pozisyonlama, yanlış tekniklerle yapıldığında bakım verende bel ve omuz sorunlarına yol açar. Bu yüzden programa doğru transfer teknikleri, yatak ve tekerlekli sandalye düzenlemeleri de dahil edilir. Bakım verenin sağlığı korunmadan sürecin sürdürülebilmesi mümkün değildir.

Hedefleri birlikte koymak

Aileye danışılmadan konan hedefler uygulanmaz. Bir ailenin önceliği banyoya güvenli geçiş, bir başkasınınki masaya oturup yemek yiyebilmek olabilir. Hedef kişinin ve ailenin yaşamında karşılığı olduğunda program sahiplenilir.

Düzenli yeniden değerlendirme

Program sabit kalmaz. Belirli aralıklarla yeniden değerlendirme yapılır; ulaşılan hedefler yerine yenileri konur, zorlanılan bölümler basitleştirilir.

Fzt. Aydın Ali, Bursa Nilüfer'de engelli bireyler ve özel gereksinimli çocuklarda süreci aileyle birlikte yürütür; ev programı uygulamalı olarak öğretilir ve yazılı teslim edilir.