Donuk Omuz Nedir, Ne Kadar Sürer?

Donuk omuz — tıptaki adıyla adeziv kapsülit — omuz eklemini saran kapsülün kalınlaşıp büzüşmesiyle ortaya çıkar. Sonuç: ağrı ve giderek artan hareket kısıtlılığı.

En ayırt edici özelliği şudur: omzunuzu siz de kaldıramazsınız, başkası da kaldıramaz. Kas zayıflığında omuz dışarıdan kaldırılabilir; donuk omuzda eklem mekanik olarak kilitlenmiştir.

Kimlerde daha sık?

• 40–60 yaş arası
• Kadınlarda erkeklere göre daha sık
• Diyabeti olanlarda belirgin biçimde daha sık ve daha inatçı
• Tiroid hastalığı olanlarda
• Kırık, ameliyat ya da uzun süreli askıya alma sonrası

Üç evre

Donma evresi (2–9 ay). Ağrı baskındır ve geceleri artar. Hareket giderek kısıtlanır. Bu evrede zorlayıcı germe genellikle tabloyu kötüleştirir.

Donmuş evre (4–12 ay). Ağrı azalır ama kısıtlılık en üst düzeydedir. Saç taramak, arka cebe uzanmak, sütyen kancası kapatmak zorlaşır. Hareket kazanımına odaklanmak için doğru dönem burasıdır.

Çözülme evresi (5–24 ay). Hareket kademeli olarak geri gelir. Kuvvet çalışması bu evrede öne çıkar.

Toplam süre bir ila üç yıl arasında değişebilir. Bu tabloyu bilmek önemlidir: süreç yavaştır ve sabır gerektirir.

Fizyoterapi ne değiştirir?

Donuk omuz zamanla kendiliğinden de gerileyebilir. Ancak tedavisiz bırakılan olguların bir bölümünde kalıcı hareket kaybı kalır. Fizyoterapinin katkısı üç başlıkta toplanır:

• Ağrılı dönemi daha yönetilebilir geçirmek
• Hareket kaybını sınırlamak ve kalıcı kısıtlılığı önlemek
• Kolun günlük kullanımını mümkün olduğunca korumak

Evreye göre program

Donma evresinde ağrı yönetimi ve ağrısız sınırdaki nazik hareket çalışmaları öndedir. Bu evrede "acıya rağmen zorla" yaklaşımı zarar verir.

Donmuş evrede eklem mobilizasyonu ve daha ısrarlı hareket açıklığı çalışmaları devreye girer.

Çözülme evresinde omuz kuşağı kuvvetlendirmesi ve fonksiyonel çalışmalar programı tamamlar.

Ev programı

Günde birkaç kez yapılan kısa çalışmalar, haftada bir yapılan uzun seanstan daha etkilidir. Sıcak uygulama öncesinde dokuyu hazırlar. Programın gece ağrısını artırmayacak dozda kalması önemlidir.

Fzt. Aydın Ali donuk omuzda programı evreye göre kurar; yanlış evrede yapılan doğru egzersiz süreci uzatır.